توجه * توجه

سایت در دست بازطراحی است

لطفا صبور باشید

خانه / پژوهش و تحقیق / زندگینامه آیت الله خزعلی

زندگینامه آیت الله خزعلی


آیت الله خزعلیتولد و دوران کودکی

آیه الله ابوالقاسم خزعلی، در سال ۱۳۰۴ هجری شمسی در بروجرد، از توابع استان لرستان چشم به جهان گشود. پدرش مرحوم غلامرضا، به شغل ندافی روزگار می گذراند و بسیار شیفته خاندان پیامبر صلی الله علیه و آله بود؛ به گونه ای که شبها فرزند خود را به روضه های مخفی و منبرهای استادان با سواد آن روزگار می برد تا بذر عشق و محبت به قرآن و اهل بیت علیهم السلام در دل و جان فرزندش شکوفه بزند.

اوضاع اقتصادی خانواده آیه الله خزعلی نابسامان بود تا آنجا که مادرش، مرحوم ربابه، مجبور بود محصولات غذایی خانگی، از قبیل ترشی تهیه کند و آن را بفروشد تا کمکی برای مخارج خانواده باشد. آقای خزعلی ده ساله بود که به همراه خانواده و برخی از بستگان به مشهد مقدس مهاجرت کرد و در آنجا روزگار گذرانید.

دوران تحصیل

آیه الله خزعلی، در ۶ یا ۷ سالگی به مکتب خانه محله «سرسوزنی» در بروجرد رفت. معلّم او فردی بود به نام «سید جعفر شیرازی » که در مسجد محلّه درس می گفت. با هجرت به مشهد به دبستان رفت و پس از قبولی در امتحان، در کلاس چهارم ابتدایی مشغول به تحصیل شد و همواره از شاگردان نمونه کلاس بود. پس از پایان رساندن کلاس ششم ابتدایی، به دبیرستان رفت. در آن زمان در مدارس، زبان فرانسوی تدریس می شد؛ وی نیز به فراگیری زبان فرانسه مشغول بود که بعدها آن را رها کرد.

در سن ۱۷ سالگی ـ هم زمان با سقوط حکومت رضاشاه و اشغال ایران از سوی متفقین ـ به کار نوشتن دخل و خرج مغازه ای و توزیع جنسها بین کسبه سرگرم بود تا از این راه، به امرار معاش خانواده کمک کند که ناگهان، بارقه های اشتیاق به علوم حوزوی و تحصیل حوزه علمیه مشهد دل و جانش را شعله ور ساخت؛ به گونه ای که کار و کسب را وانهاد، به تحصیل علوم دینی روی آورد.

مقدمات را در حوزه مشهد فرا گرفت و برای تحصیل سطوح به سراغ استادان ممتاز آن دیار رفت. دو سال قبل از ازدواج راهی قم شد تا از محضر بزرگان آن شهر مقدس نیز بهره گیرد و برای نخستین بار در درس خارج فقه آیه الله بروجردی(ره) و خارج اصول امام خمینی(ره) حاضر شد که این مسأله تا سال ها ادامه داشت. همچنین وی در زمینه فلسفه و تفسیر نیز از استادان بسیاری در حوزه علمیه قم بهره برد.

استادان و دوستان

آیه الله خزعلی در طول دوران تحصیل خود از محضر استادان ممتاز و وارسته بسیاری بهره برده است. نخستین استاد وی، مرحوم سید جعفر شیرازی بود که در مکتب خانه به ایشان قرآن و مسائل مذهبی را آموخت. وی از اینکه نخستین استادش یکی از فرزندان پاک حضرت زهرا  سلام الله علیها بوده اظهار خرسندی می کند و آن را به فال نیک می گیرد.

با شروع به تحصیل در حوزه مشهد، صرف و نحو را نزد شیخ علی اکبر دامغانی فرا گرفت و کتاب مغنی اللبیب را نزد محقق قوچانی خواند. معالم و لمعه و قوانین را نزد سید احمد یزدی آموخت. رسائل، مکاسب و کفایه را نزد مرحوم شیخ هاشم قزوینی و بخشی از کفایه را نزد شیخ مجتبی قزوینی فراگرفت. این دو، از استادان ممتاز حوزه علمیه مشهد در علم و عمل بودند که آثار علمی و معنوی ایشان، هنوز در میان شاگردانشان و در رشد و تعالی حوزه علمیه مشهد باقی است.

آیه الله خزعلی در قم، در درس خارج فقه آیه الله بروجردی(ره) و درس خارج فقه حضرت امام خمینی (ره  شرکت کرد. وی همچنین مدتی در درس آیه الله بهجت حاضر شد و از محضر این مرد بزرگ نیز کسب فیض کرد. در بخش فلسفه، اشارات را نزد مرحوم حاج شیخ جواد خندق آبادی تهرانی خواند و در درس منظومه و اسفار علامه طباطبایی حاضر شد.

آیه الله خزعلی در دوران تحصیل و مبارزه با طلاب و فضلای بسیاری همراه بود که از میان آنان می توان به شهید آیه الله مطهری، شهید آیه الله بهشتی و آیه الله ربانی شیرازی اشاره کرد.

فعالیت های علمی و فرهنگی

آیه الله خزعلی در سال های تحصیل و مبارزه خدمات فرهنگی و علمی شایانی به جامعه اسلامی ارزانی داشته است. مهم ترین خدمت فرهنگی ایشان در دوره طاغوت، تنویر افکار عمومی و آگاه کردن جوانان مستعدّ و انقلابی از خطرهای موجود، همچون جریانهای التقاطی و تز اسلام منهای روحانیت و مبارزه با جریان روشنفکری غیر متعهّد بود. وی در سخنرانیهای خود همواره بر اسلام ناب و اصیل پای می فشرد و جوانان را به اُنس با علما روحانیت شیعه و پرهیز از فراگیری اسلام از دست دیگران دعوت می کرد.

در زمینه فعالیتهای علمی، تنها اثری که از وی به چاپ رسیده، تفسیر سوره فاتحه الکتاب است. همچنین او بر شعرهای عینیه ابن ابی الحدید درباره امیرمؤمنان علیه السلام شرحی نگاشته است و در زمینه های قرآنی نیز تلاش هایی انجام داده است. بیشتر مطالعات و فعالیت های ایشان درباره قرآن و نهج البلاغه است.

فعالیت های سیاسی

بخش زیادی از زندگی آیه الله خزعلی به مبارزه با رژیم طاغوت مصروف شده است. او در فاجعه مسجد گوهرشاد در مشهد، نوجوانی ده ساله بود که فردای حادثه، با پدرش در محل حاضر شده بود و خود می گوید فجایع رژیم پهلوی چنان بود که بر من تأثیر گذاشت و آن شب، تب کردم! از آغازین حرکتهای ایشان در مبارزه بر ضد رژیم شاه، تبلیغ در رفسنجان و افشای ماهیت شاه بر سر منبر بود که به دست گیری ایشان و تبعید به گناباد انجامید.

در ماجرای انجمن های ایالتی و ولایتی، آیه الله خزعلی همواره در کنار امام(ره) بود و از جمله، حامل پیام ایشان برای علمای نجف آباد شد. همچنین وی در هیجدهم فروردین ماه ۱۳۴۳ به دیدار امام رفت. امام(ره) به تازگی آزاد شده بود و روزنامه اطلاعات در آن زمان مطلبی نوشته بود مبنی بر اینکه امام با دستگاه شاه کنار آمده و آزاد شد.

این مطلب باعث تأثر امام شده بود در جلسه ای که چند روز بعد در فیضیه تشکیل شده بود، آیه الله خزعلی به دستور امام بر سر منبر رفت و ماهیت کذب مطلب روزنامه اطلاعات را افشا کرد. این سخنرانی، در آن روزگار، به دلیل حماسی و مستحکم بودن، مشهور شد.

آیه الله خزعلی در طول دوران رژیم شاه، یک بار در زندان قزل قلعه زندانی شد و سه بار تبعید شد. تبعید نخست ایشان به گناوه و دامغان بود که سه سال به طول انجامید. تبعید دوم به زابل بود و در تبعید سوم پنهان شد و روی نشان نداد. در این زمان بود که حضرت آیت الله خامنه ای در مخفیگاه به دیدار ایشان رفته و با هم از نزدیک آشنا شدند.

آیه الله خزعلی در گزارش های ساواک، روحانی افراطی، اخلال گر طرفدار خمینی نامیده شده بود. در تبعید سوم وی پنهان شده بود تا ساواک نتواند او را دستگیر کند. در این هنگام خبر شهادت فرزندش در قم به دست او می رسد. آیه الله خزعلی در تشییع جنازه فرزندش شرکت می کند. او هرگز در تشییع فرزندش، اشک نریخت و خدا را در آن مصیبت سپاس می گفت.

امضای آیه الله خزعلی در بسیاری از بیانیه ها در مرجعیت امام(ره) و لزوم مبارزه با رژیم شاه به چشم می خورد. همچنین وی در دوره طاغوت، همکاری نزدیکی با جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و اعضای آن داشته است و در مبارزات آن مرکز با رژیم شاه به طور جدی شرکت می کرده است.

از دیگر فعالیت های او در پیش از انقلاب اسلامی، حمل پیام های امام (ره) به آیه الله سید کاظم شریعتمداری و همچنین دریافت پاسخ آیه الله شریعتمداری به امام(ره) بوده است.

حضرت آیه الله خزعلی پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز فعالیت های گسترده ای برای پیشبرد انقلاب انجام داده است. وی در این سال ها، همواره یار صدیق امام خمینی (ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیه الله خامنه ای بوده و همواره مردم را به پیروی از ولایت مطلقه فقیه، و شناخت هوشمندانه توطئه های دشمن و نیز مبارزه با خط نفاق تشویق می کرده است.

آیه الله در طول دوران جنگ تحمیلی بارها در جبهه ها حضور یافت و همواره مایه دلگرمی رزمندگان اسلام بوده است.

برخی از مسؤولیت های ایشان پس از انقلاب اسلامی به شرح زیر است

ـ عضویت در مجلس خبرگان قانون اساسی؛

ـ عضویت در مجلس خبرگان رهبری در سه دوره متوالی به نمایندگی از مردم استان خراسان؛

ـ عضویت در شورای نگهبان قانون اساسی.


  • جناب آقای حسین کاوه

 

پاسخ دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.